Boekreview: Van den Daele & Nauwelaerts - Hoogsensitiviteit @ work


Deel 1 - Wat is hoogsensitiviteit?

Zowel de lasten als de talenten van hoogsensitieve werknemers komen naar voren. En hierin wordt ook de meerwaarde van een team met verschillende persoonlijkheidstypen benoemd. Zowel HSP als niet-HSP vullen elkaar aan en tillen de organisatie naar een hoger plan.

Verder komen ook testen en de invloed van de opvoeding als het gaat om chronische stressklachten naar voren.


Dit deel geeft een prima basisuitleg over wat hoogsensitiviteit inhoudt. Wil je hier dieper op ingaan, dan is Het hoogsensitieve brein van Esther Bergsma aan te raden.



Deel 2 – Anders en onbegrepen

Hoogsensitieve personen voelen zich vaak anders en onbegrepen. De auteurs geven hier als antwoord een aantal tips die wat mij betreft heel treffend zijn:

  • Bedenk dat iedereen anders is.

  • Sommige mensen zullen je nu eenmaal nooit begrijpen. Ieder mens is uniek en heeft een andere manier van denken. Je kunt sowieso geen brood kopen bij een garagist.

Verder wordt ingegaan op herkennen van de slachtofferrol en tips om hier uit te komen. Wat kan je zelf doen, wat is je eigen aandeel? Het in eigen handen hebben van je koers komt hier mooi naar voren. Je staat zelf aan het roer.


Mensen zijn zich er niet bewust van hoe ontzettend veel energie ze steken in normaal zijn - Albert Camus


Deel 3 en 4 – knelpunten en uitdagingen

Verschillende thema’s komen naar voren, zoals o.a. verschillende vormen en oorzaken van overprikkeling (intern/extern) en tips, assertief zijn, angst voor afwijzing/ verandering/ faalangst en perfectionisme, en tot slot high sensation seeking en hoe dit te accepteren en ermee leren omgaan.

Hoewel het allemaal interessante en relevante thema’s zijn, mis ik hierin soms de link met de werkvloer, de toepassing ervan. Wat betekent het bijvoorbeeld wanneer je angst voor afwijzing in een werkcontext plaatst? Een verdiepende uitwerking hiervan ontbreekt.


Ook de info over de kantoortuin en werkplek is wat aan de korte kant. Offermans geeft in zijn boek De hoogsensitieve werknemer hier een veel completer overzicht van. Wel geeft het boek de nodige tips om zelf veranderingen aan te brengen wat betreft de werkplek en kan je hier direct mee aan de slag. De focus op wat je zelf kunt doen vind ik hierin heel sterk. De eigen regie komt naar voren en hiermee vergroot het de daadkracht van HSP.


Ook het nut van ‘onzinnige koffieklets’ vind ik een sterk stuk. Hoewel veel HSP hier niet van houden, is het een moment om contact met je collega’s te onderhouden, een goede werksfeer te creëren, erbij te horen, weten wat er speelt, uitwisselen van ideeën, interesse tonen én is het een goede manier om even pauze te houden.



Deel 5 – werkcomfort

Verschillende thema’s komen naar voren, zoals talenten, het werkwoord ‘moeten’ en hoe je dat anders kunt zeggen, waar laad jij je batterijen van op, wat kost energie en wat geeft energie. Hierin komt ook het inzicht naar voren dat zodra we het te druk krijgen, we alleen nog de dingen doen die ‘moeten’ en de dingen waar we energie van krijgen weglaten. Dat dit uiteindelijk nog meer energie kost, is dan niet zo gek.


Verder wordt er niet op werkcomfort ingegaan.



Deel 6 – op zoek naar de juiste koers

Een baan zoeken die bij je past kan door te kijken naar wat je wilt, je mogelijkheden (ervaring, opleiding, competenties) en wat je persoonlijkheid en talenten zijn. Hierin wordt aandacht gegeven aan persoonlijkheidstesten, zelfvertrouwen en de invloed van je jeugd hierop en jezelf leren kennen.

En wanneer je van koers wilt veranderen moet je keuzes maken. Die zijn nooit perfect en dat is oké. En ook weerstand hoort erbij.


Andere thema’s: het stellen van grenzen, vermijden van multitasken, het belang van pauzes, zelfzorg, relativeren en vragen die je helpen om te kiezen voor een andere koers.



'als je niet stilstaat, kan je niet vooruitgaan'


Het hoofdstuk wijst de weg in het ontdekken van je eigen koers.



Deel 7 – je loopbaan

Het herkennen van verminderd werkplezier is van belang om lichamelijke en psychische klachten te voorkomen. Wanneer dit al wel het geval is, kan je de voor- en nadelen van je huidige baan analyseren en verschillende opties afwegen (andere taken, ontslag, zelfstandig ondernemerschap).

Voor het werken als zelfstandige volgen enkele tips, zoals goede voorbereiding, hulp zoeken, je vaste baan er eerst naast houden.



Deel 8 – HSP’s in je team

Zowel de hoogsensitieve werknemer als de leidinggevende hebben hun eigen verantwoordelijkheid binnen het wel of niet slagen op de werkvloer. Hierbij wordt maatwerk geadviseerd, diversiteit in het team, de verschillende factoren van werkcomfort komen naar voren en de voor- en nadelen van een hoogsensitieve werknemer.


Wat in dit hoofdstuk opvalt, is dat er geregeld wat algemene uitspraken worden gedaan, zoals ‘Bekijk de verandering vanuit het standpunt van de medewerkers’. Alleen wordt het niet duidelijk wat dit voor de hoogsensitieve werknemers betekend. Hoe kijken HSP tegen veranderingen aan? Daarbij wordt wel benoemd dat HSP meer worstelen met veranderingen, maar hoe dit komt (diepe verwerking, prikkels enz.) en hoe je als leidinggevende hierop kunt inspelen komen niet aan bod.


Ook wordt niet duidelijk wat bijvoorbeeld werkcomfort precies inhoud voor HSP. Esther Bergsma heeft in 2019 een onderzoek gepresenteerd dat hier meer inzicht in geeft. En ook Offermans schrijft hierover.


Er wordt dus wel een aanzet gegeven, alleen mist wat mij betreft de verdieping en de kans om leidinggevenden een inkijkje te geven in de wereld van HSP en de kans om zich hierin in te leven, te begrijpen hoe het werkt en om specifieke acties te kiezen.



Conclusie

Het boek wisselt theorie af met uitspraken van HSP en geeft geregeld een blokje met tips. Hierin mist de theorie hier en daar wat diepgang. Sommige thema's worden wat mij betreft wat te kort besproken. En zoek je meer concrete oefeningen, dan is het boek 'Eerste hulp bij hoogsensitiviteit' van Elke van Hoof eerder aan te raden, hoewel dit boek niet specifiek over de werkvloer gaat.


Verder worden alle relevante thema’s rondom HSP op de werkvloer wel besproken, alleen mis ik hier en daar de verdieping en toepassing op HSP. Waarom is verandering voor HSP anders en wat kan je als leidinggevende hierin betekenen? De verbinding tussen theorie en hoogsensitiviteit (in de praktijk) kan nog vaker worden gelegd.


Een prima basisboek over HSP op de werkvloer en heel geschikt om de eerste stappen te zetten en je eigen koers te bepalen. Een boek met een sterke focus op dat wat je zélf kunt veranderen met geregeld heerlijk Belgisch taalgebruik!


Als ik dit boek vergelijk met Eveline Baar 'Sterk voelen op het werk', zou ik zelf eerder dit boek aanraden, omdat het meer nadruk legt op de eigen regie, meer relevante thema's bespreekt en minder ongegronde en algemene opmerkingen bevat. Maar ze ontlopen elkaar niet veel. En naast dit boek zou ik ook zeker die van Offermans aanraden, omdat die dieper ingaat op de werkplek zelf.